หน้าแรก / บทความ / ภาพฉายมุมที่ 1 กับมุมที่ 3 ต่างกันอย่างไร อ่านและวาดให้ถูกระบบ
ความรู้พื้นฐาน · เขียนแบบ

ภาพฉายมุมที่ 1 กับมุมที่ 3 ต่างกันอย่างไร อ่านและวาดให้ถูกระบบ

อ่าน 7 นาที · อัปเดต 30 ต.ค. 2026

แบบงานเครื่องกลส่วนใหญ่ใช้ภาพฉายตั้งฉาก (orthographic) หลายภาพ เช่น ภาพหน้า ภาพบน และภาพข้าง ที่ต่างกันคือวิธี จัดวางภาพ ซึ่งมีสองระบบ คือ มุมที่ 1 (First angle) ที่ใช้มากในยุโรปและประเทศที่ใช้มาตรฐาน ISO และ มุมที่ 3 (Third angle) ที่ใช้ในสหรัฐอเมริกาและญี่ปุ่น ถ้าอ่านสลับระบบ รูหรือบ่าที่อยู่ด้านซ้ายจะถูกผลิตไปไว้ด้านขวา เพราะฉะนั้นแบบทุกแผ่นต้องบอกระบบที่ใช้ด้วยสัญลักษณ์ในตารางรายการแบบ

ตำแหน่งภาพในแต่ละระบบ

มุมที่ 1 หน้า ข้าง(มองจากซ้าย) บน มุมที่ 3 บน หน้า ข้าง(มองจากขวา)
มุมที่ 1: ภาพบนอยู่ใต้ภาพหน้า ภาพที่มองจากซ้ายวางทางขวา · มุมที่ 3: ภาพบนอยู่เหนือภาพหน้า ภาพที่มองจากขวาวางทางขวา · ด้านล่างคือสัญลักษณ์กรวยตัดของแต่ละระบบ
มุมที่ 1 (First angle)มุมที่ 3 (Third angle)
ภาพบนวางใต้ภาพหน้าวางเหนือภาพหน้า
ภาพที่มองจากด้านซ้ายวางทางขวาของภาพหน้าวางทางซ้ายของภาพหน้า
ภาพที่มองจากด้านขวาวางทางซ้ายของภาพหน้าวางทางขวาของภาพหน้า
แนวคิดวัตถุอยู่ระหว่างผู้มองกับระนาบภาพ ภาพจึง "ทะลุ" ไปอยู่ฝั่งตรงข้ามระนาบภาพอยู่ระหว่างผู้มองกับวัตถุ ภาพอยู่ฝั่งเดียวกับที่มอง
ใช้มากในยุโรป จีน และงานที่อ้างอิง ISOสหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น

วิธีจำง่าย ๆ สำหรับมุมที่ 3 คือ "มองจากด้านไหน ภาพอยู่ด้านนั้น" ส่วนมุมที่ 1 คือกลับกัน ในประเทศไทยพบทั้งสองระบบ ขึ้นกับลูกค้าและบริษัทแม่ของโรงงาน จึงต้องดูสัญลักษณ์ทุกครั้ง ไม่ควรเดา

สัญลักษณ์กรวยตัด

สัญลักษณ์ตามมาตรฐาน ISO 5456-2 คือภาพกรวยตัดสองภาพ ภาพหนึ่งเป็นสี่เหลี่ยมคางหมู (มองด้านข้าง) อีกภาพเป็นวงกลมซ้อนสองวง (มองจากปลายด้านเล็ก) ให้ดูว่าปลายไหนของคางหมูหันเข้าหาวงกลม

  • มุมที่ 1: ด้าน กว้าง ของคางหมูอยู่ติดวงกลม (ปลายแคบชี้ออกจากวงกลม)
  • มุมที่ 3: ด้าน แคบ ของคางหมูอยู่ติดวงกลม (ปลายแคบชี้เข้าหาวงกลม)

บางแบบวาดวงกลมไว้ทางซ้าย บางแบบไว้ทางขวา ตำแหน่งซ้ายขวาจึงไม่ใช่ตัวตัดสิน ให้ดูว่าปลายไหนของคางหมูอยู่ใกล้วงกลม

สัญลักษณ์นี้มักอยู่ในตารางรายการแบบ (Title block) มุมล่างขวาของกระดาษ ถ้าแบบไม่มีสัญลักษณ์ ควรถามผู้ออกแบบก่อนผลิต

วาดภาพฉายใน DXCAD2D Online

  1. เปิด DXCAD2D Online วาดภาพหน้าก่อน เพราะเป็นภาพที่บอกรูปร่างได้มากที่สุด
  2. เปิด OSNAP (F3), Ortho (F8) และ Tracking (F11) ชี้ค้างที่มุมหรือขอบของภาพหน้าจนขึ้นเครื่องหมาย + แล้วลากเส้นต่อไปตามแนวนั้น ขอบของภาพบนและภาพข้างจะตรงกับภาพหน้าพอดี
  3. วางภาพบนและภาพข้างตามระบบที่ใช้ ตามตารางด้านบน เส้นที่ถูกบังให้ใช้เส้นประในเลเยอร์แยก
  4. ใส่ขนาดด้วย D แล้วเลือก ส่งออก → PDF… ติ๊ก ใส่กรอบแบบ + ตารางรายการแบบ และเลือก สัญลักษณ์การฉายภาพ เป็นมุมที่ 1 หรือมุมที่ 3 ให้ตรงกับที่วาด

ลองทำตามได้ทันที เปิดโปรแกรมเขียนแบบ 2D บนเบราว์เซอร์ ฟรี ไม่ต้องติดตั้ง ไม่ต้องสมัคร

เปิด DXCAD2D Online

ข้อควรระวังเมื่อส่งแบบ

  • ใช้ระบบเดียวทั้งชุดแบบ อย่าผสมมุมที่ 1 กับมุมที่ 3 ในแบบชุดเดียวกัน
  • ถ้ามีภาพที่ไม่ได้อยู่ตำแหน่งมาตรฐาน (เช่น ภาพมองทิศทางพิเศษ) ให้กำกับด้วยลูกศรและตัวอักษร เช่น "มอง A"
  • ภาพไอโซเมตริกใช้ประกอบความเข้าใจ ไม่ควรใส่ขนาดที่ใช้ผลิตบนภาพนี้
  • ตรวจว่าสัญลักษณ์ในตารางรายการแบบตรงกับการจัดวางจริง โดยเฉพาะเมื่อคัดลอก Template จากงานเก่า

อ่านต่อเรื่องการใส่ขนาดได้ที่ หลักการบอกขนาดตาม ISO และเรื่องกระดาษและกรอบแบบที่ ขนาดกระดาษเขียนแบบ