วิธีแปลงไฟล์ SVG เป็น DXF ให้ขนาดถูกต้อง

แปลงไฟล์ SVG เป็น DXF ได้ฟรีด้วย Inkscape โดยแปลงทุกอย่างเป็น path ตั้งหน่วยเป็น mm สเกลให้ได้ขนาดจริง แล้วบันทึกเป็น DXF จุดที่ต้องระวังที่สุดคือสเกล เพราะ SVG ใช้พิกเซลที่ 96 dpi ซึ่ง 1 px เท่ากับประมาณ 0.2646 mm ถ้าโปรแกรมตีความผิด ชิ้นงานจะใหญ่หรือเล็กผิดไปหลายเท่า บทความนี้อธิบายขั้นตอนทั้งหมดและวิธีตรวจผลก่อนส่งร้าน

ทำไมต้องแปลง SVG เป็น DXF

SVG เป็นไฟล์เวกเตอร์ที่เกิดมาเพื่อแสดงบนเว็บ โลโก้ ไอคอน และลายที่ดาวน์โหลดจากอินเทอร์เน็ตส่วนใหญ่มาในรูปนี้ ส่วนเครื่องตัดเลเซอร์ เครื่อง CNC ตัดพลาสมา และซอฟต์แวร์ CAM ในโรงงานส่วนมากรับ DXF เป็นหลัก เหตุผลคือ DXF เก็บพิกัดเป็นหน่วยงานช่าง (มิลลิเมตรหรือนิ้ว) และมีเอนทิตีแบบ CAD เช่น LINE, ARC, CIRCLE ที่แปลงเป็นเส้นทางเดินหัวตัดได้ตรง ๆ ขณะที่ SVG เก็บเป็นพิกเซล มีสีพื้น เงา การไล่สี และคำสั่งแปลงรูป (transform) ซ้อนกันหลายชั้น ซึ่งเครื่องตัดไม่ต้องการ

งานที่เจอบ่อยคือ ลูกค้าอยากตัดป้ายโลโก้บริษัทจากเหล็กหรืออะคริลิก มีแค่ไฟล์ SVG จากฝ่ายการตลาด หรือนักศึกษาวาดลายใน Illustrator หรือ Figma แล้วต้องส่งร้านตัด ทั้งสองกรณีต้องผ่านการแปลงเป็น DXF และตรวจขนาดก่อนส่ง

ปัญหาสเกล: px ไม่ใช่ mm

นี่คือสาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้ชิ้นงานออกมาผิดขนาด SVG ใช้หน่วยพิกเซล (px) ตามข้อกำหนด CSS ซึ่งนิยามว่า 1 นิ้วเท่ากับ 96 px เมื่อ 1 นิ้วเท่ากับ 25.4 mm จะได้

1 px = 25.4 ÷ 96 = 0.2646 mm (ประมาณ) และกลับกัน 1 mm ≈ 3.7795 px

ปัญหาซ้อนอีกชั้นคือ โปรแกรมรุ่นเก่าบางตัวใช้ 72 หรือ 90 dpi (Inkscape ก่อนรุ่น 0.92 ใช้ 90) ไฟล์ SVG ที่ทำมาจากโปรแกรมต่างกันจึงอาจเพี้ยนไปคนละแบบ วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือ ไม่เชื่อตัวเลขสเกลจากไฟล์ แต่ให้วัดขนาดจริงหลังแปลงแล้วสเกลให้ถูก เช่น ป้ายต้องกว้าง 300 mm ก็สเกลจนความกว้างรวมเท่ากับ 300 mm

ถ้าใน SVG มีแอตทริบิวต์ width="210mm" พร้อม viewBox ระบบพิกัดจะเป็นมิลลิเมตรอยู่แล้ว ไฟล์แบบนี้แปลงได้ตรงขนาดกว่า ไฟล์ที่ระบุแค่ px

เส้นโค้ง Bezier กับเครื่องตัด

เส้นโค้งใน SVG เป็น Bezier (คำสั่ง C, Q ใน path) ซึ่งไม่มีเอนทิตีตรงตัวใน DXF รุ่นเก่า ตัวแปลงจึงต้องเลือกระหว่างสองทาง คือเขียนเป็น SPLINE หรือแบ่งโค้งเป็นเส้นตรงสั้น ๆ ต่อกัน (flatten) ทางแรกได้ไฟล์เล็กและโค้งเนียน แต่เครื่องตัดและโปรแกรม CAM บางตัวอ่าน SPLINE ไม่ได้ ทางที่สองอ่านได้ทุกโปรแกรม แต่ถ้าแบ่งหยาบเกินจะเห็นเป็นเหลี่ยม ถ้าละเอียดเกินไฟล์จะใหญ่และหัวตัดเดินกระตุก

สำหรับงานตัดทั่วไป การแบ่งให้ความคลาดเคลื่อนจากโค้งจริงไม่เกินราว 0.05–0.1 mm ก็เพียงพอ เพราะน้อยกว่าความกว้างรอยตัดของเครื่องส่วนใหญ่

วิธีแปลง SVG เป็น DXF ด้วย Inkscape (ฟรี)

Inkscape เป็นโปรแกรมวาดเวกเตอร์โอเพนซอร์ส ใช้ได้ฟรีทั้ง Windows, macOS และ Linux และมีตัวส่งออก DXF ในตัว ชื่อเมนูอาจต่างกันเล็กน้อยตามรุ่น ขั้นตอนต่อไปนี้อิงจาก Inkscape 1.x

1. เปิดไฟล์ SVG ใน Inkscape แล้วตั้งหน่วยเอกสารเป็น mm ที่ File > Document Properties
2. แปลงทุกอย่างเป็น path เลือกทั้งหมด (Ctrl+A) แล้วใช้ Path > Object to Path ข้อความจะกลายเป็นเส้นโครงร่าง ไม่ขึ้นกับฟอนต์อีกต่อไป
3. เปลี่ยนเส้นขอบหนาเป็นรูปร่าง ถ้าลายถูกวาดด้วยเส้น (stroke) ที่มีความหนา และต้องการตัดตามขอบของเส้นนั้น ให้ใช้ Path > Stroke to Path
4. ลบสิ่งที่เครื่องไม่ต้องการ เช่น รูปภาพบิตแมป สีไล่ระดับ เงา และวัตถุที่ซ่อนอยู่ แล้วใช้ Path > Union รวมชิ้นที่ทับกันเพื่อไม่ให้เกิดเส้นซ้อน
5. ตั้งขนาดจริง เลือกทั้งหมด แล้วพิมพ์ความกว้างเป็น mm ในแถบเครื่องมือด้านบน (ล็อกอัตราส่วนไว้)
6. ทำโค้งให้เป็นเส้นตรงถ้าจำเป็น ถ้าโปรแกรมปลายทางไม่รับ SPLINE ให้ใช้ Extensions > Modify Path > Flatten Beziers กำหนดค่าความละเอียดให้เหมาะ
7. บันทึกเป็น DXF ใช้ File > Save a Copy เลือกชนิด Desktop Cutting Plotter (AutoCAD DXF R14) ในหน้าต่างตัวเลือกตั้ง Base unit เป็น mm และเลือกให้ส่งออกเส้นเป็น LWPOLYLINE หรือเลือกชนิด AutoCAD DXF R12 ถ้าเครื่องปลายทางต้องการรุ่นเก่า

ตรวจผลลัพธ์ใน DXCAD2D Online

อย่าส่งไฟล์ที่เพิ่งแปลงให้ร้านทันที เปิดตรวจก่อนหนึ่งรอบ ใช้เวลาไม่ถึงห้านาที

1. เปิด DXCAD2D Online แล้วกดเมนู ไฟล์ → เปิดไฟล์… เลือกไฟล์ที่ได้จาก Inkscape
2. วัดความกว้างรวมด้วย Dimension (D) โดยเปิด F3 OSNAP ถ้าไม่ตรงกับที่ตั้งใจ แปลว่าสเกลผิด กลับไปแก้ที่ Inkscape
3. ซูมดูเส้นโค้งว่าเนียนพอ ไม่เป็นเหลี่ยม และไม่มีส่วนใดหายไป (DXCAD2D อ่าน SPLINE ได้ แต่ร้านตัดบางร้านยังไม่รับ ถ้าร้านขอ ให้ทำขั้นตอน Flatten Beziers ก่อนส่งออก)
4. คลิกเลือกรูปร่างด้วย Select (V) ตรวจว่าแต่ละรูปเป็นเส้นปิดชิ้นเดียว ไม่แตกเป็นหลายท่อน
5. เพิ่มรูยึด หรือแก้ระยะด้วย Circle (C), Offset (O) และ Trim (X) ได้ตามต้องการ
6. ส่งออกเป็น DXF R12 หน่วย mm แล้วส่งให้ร้าน หรือส่งออกเป็น SVG กลับไปใช้ต่อในงานกราฟิก

ข้อควรระวังเพิ่มเติม

• ลายเล็กเกินไป โลโก้ที่มีตัวอักษรบางหรือช่องแคบ เมื่อย่อลงตัดเหล็กอาจตัดไม่ได้ ใช้แนวทางว่าช่องและเส้นไม่ควรแคบกว่าความหนาแผ่น
• เกาะลอย ตัวอักษรอย่าง อ, ด, O, A มีเนื้อด้านในที่จะหลุดออกเมื่อตัด ถ้าต้องการเก็บไว้ต้องเพิ่มสะพาน (bridge) เชื่อม หรือใช้ฟอนต์แบบ stencil
• เส้นซ้อนจาก fill กับ stroke SVG บางไฟล์มีทั้งรูปทรงเติมสีและเส้นขอบซ้อนกันพอดี หลังแปลงจะได้เส้นซ้ำสองชุด ให้ลบชุดใดชุดหนึ่ง

สรุปคือ แปลงทุกอย่างเป็น path ตั้งหน่วยเป็น mm สเกลจากขนาดจริงที่ต้องการ จัดการเส้นโค้งให้เครื่องปลายทางอ่านได้ แล้วตรวจผลด้วยการวัดจริงก่อนส่งทุกครั้ง